Tagarchief: elfstedentocht

Elf steden op de tocht.

cc Flickr Theasijtsma’s photostreamBestuurlijke vernieuwing, het eufenisme voor massa-ontslag van ambtenaren, is de Friezen vreemd. Dat wil zeggen: ze moeten er ook aan geloven, maar zou houden hardnekkig tradities in stand, waardoor het lijkt of zijn er niets mee te maken hebben.

Neem nu de Elfstedentocht. Maar liefst 22 rayonhoofden kwamen gisteravond in vergadering bijeen en besloten er nog even van af te zien. Tweeëntwintig! Voor elf steden? Terwijl de tocht door niet meer dan zes gemeenten voert.

Ja, ik weet ook wel dat de naam Elfstedentocht verbonden is aan de plaatsen die ooit stadsrechten verwierven. Maar stadsrechten of niet, zes steden verloren hun zelfstandigheid aan gemeentelijke herindelingen. Sneek, IJlst, Stavoren, Hindeloopen, Workum en Bolsward bestaan nog slechts als woonkernen van de gemeente Súdwest Fryslân.
Sloten ging op in Gaasterland-Sloten, Franeker in Franekeradeel en Dokkum in Dongeradeel. Alleen Harlingen en Leeuwarden bestaan nog als zelfstandige gemeenten.

Het is dat de Friezen zelf de stadsrechten graag in een winters zonnetje willen zetten, maar zou de tocht der tochten niet aan een nieuwe naam toe zijn? Nu een aantal steden tot woonkernen zijn gedegradeerd, kan de tocht misschien opgewaardeerd worden door het de 32-woonkernentocht te noemen. Dan tellen de dorpen eindelijk ook eens mee. Goed voor Bartlehiem, het dorp dat een roemruchte schakel tussen Franeker, Dokkum en Leeuwarden was, omdat de schaatsers er twee keer langs moesten.

En dan die onsterfelijke kluunplaatsen als Wymbritseradiel en Kimswerd. Kimswerd staat nota bene te boek als de woonplaats van Grote Pier, de Friese vrijheidsstrijder, die het opnam tegen de regenteske Hollanders. Elk gehucht, elke woonkern heeft wel een stukje geschiedenis dat het leuk doet als er even een flauw moment van commentaar moet worden in de televisie- en radioregistraties van de Elfstedentocht.

Voorlopig hebben de 22 rayonhoofden het veel te druk met het verhelpen van zwakke plekken op de route. Daarbij is al een veegmachine door het ijs gezakt. Dat hadden ze kunnen weten, want zelf maakten ze al bekend dat het ijs nog te zwak is om de 1,6 miljoen mensen te dragen, die als publiek worden verwacht.

Naar verluidt wordt het leger ingezet om de organisatie een handje te helpen. Als ik de Friezen was, zou ik dat weigeren. Voor je het weet heeft het kabinet ineens in de smiezen dat 22 rayonhoofden en hun handlangers in de weer zijn om de 32-dorpentocht tot geschiedenis te verheffen. Waarna het kabinet op het idee komt om van heel Friesland één gemeente te maken. De provincie kan als bestuursorgaan worden afgeschaft en er komt maar één burgemeester.

Nou goed, Rutte is de beroerdste niet. Hij stelt geen burgemeester aan, maar een rayonhoofd.

Natuur en ijs.

Natuur en ijs Natuurlijk staat menig liefhebber nu voor de keuze: gaan we d’r op, of zakken we d’r onder?
Pogingen om te zien of het ijs het houdt, kunnen echter de pret flink bederven, Is het ijs te zwak, stap je er zomaar doorheen. Dat wordt langer wachten tot de wakken van ongeduld zijn hersteld tot prachtig, solide natuurijs.

Niet te vroeg met je poten op het ijs dus. Maar hoe kom je er nou achter wanneer het ijs wel goed genoeg is? Elke dag op tv het nieuws bekijken? Wachtend op het weerbericht wordt je dan eerst geconfronteerd met de klimaattop in Kopenhagen. Waar is die ook al weer voor? Oh ja, de opwarming van het klimaat en zo. Nou, dan zal het van sterk ijs wel niet meer komen.

Teleurgesteld zoekt de ijsliefhebber zijn vertier op weblogs. Daar gloort ineens hoop. Hele drommen reakteurs beweren dat het wel meevalt met die opwarming. De schaatsgek rent naar zolder en haalt de ijzers te voorschijn. Maar zeker weten doet-ie het toch niet.

In afwachting van de kuren van de natuur (gaat-ie vriezen, gaat-ie dooien?) even de lokale krant doorgenomen.
Krijgen we nou? “IJs slecht door reddingen”, kopt een Brabants blaadje. Het Zwanenmeer is verpest door een domme gans. De brandweer heeft de stoethaspel uit het ijs moeten bikken. Resultaat: de ideale schaatsplas is onbetrouwbaar geworden.
Dat wordt niks meer, denkt de schaatsfanaat. Stomme ganzen ook, eerst het gras onder de boer’s voeten wegvreten en nu het ijs verstieren. Waarom zijn ze niet massaal geruimd?

Even in een ander krantje kijken. Daar is hoop! “Dieren redden zich goed”. Oh? En die ganzen in Brabant dan? Nou, ook
in het oosten van het landis de dierenambulance wel watervogels te hulp geschoten die waren vastgevroren”. De schaatsgek voelt de opwelling bovendrijven het ambulancepersoneel te lijf te gaan. Maar wacht even, “gezonde vogels vriezen niet vast hoor”, zegt een dierenambulancebroeder.
Ah! Dat idee ongezonde vogels te ruimen, is zo gek nog niet, denkt de ijsfreak. Maar dat moeten ze dan wel voor de winter doen.

Maar goed, gaat het nog wat worden met dat ijs, of niet? Van de nieuwsgaring wordt de ijspretmaker niet vrolijker. Het zijn namelijk niet alleen zwakke vogels die de aanmaak van natuurijs verstoren.
In het noorden van het land parkeerde iemand zijn auto op het zo prille en onschuldige ijs. Moest ook gered worden en dus lag ook hier het ijs er schots en scheef bij.

Ook de criminaliteit hakt er stevig in.
In Gouda lezen we: “Zij (de politie) hoorden vanachter het pand het geluid van brekend ijs”. De politie zat twee boeven na, die door een bevroren sloot vluchtten. Een agent maakte de ravage in het ijs nog wat groter, door er doorheen te springen om de achtervolging voort te zetten.

Het kan dus nog even duren. Mocht het blijven vriezen, dan moet het grootste uitstel van schaatslol nog komen. Als iedereen met eigen ogen heeft gezien, dat het water al dagen dicht zit, gaan ze proberen of het ijs houdt. Scheurtje hier, wakje daar en het ijs is voor dagen nog niet klaar.

Leuk, dat verhitte enthousiasme bij het eerste serieuze winterse weer. Een advies aan de schaatsliefhebber: Blijf koel, heb geduld en laat de natuur met rust. Dan komt dat ijs vanzelf wel.
Vraagje aan de deskundigen: is het klimaat rijp voor een elfstedentochtje?