Tagarchief: Antisthenes

Het is het geld, sufferd!

AntisthenesBloggers tikken niet alleen, ze lezen ook wel eens wat. Zo verdiepte Stroomopwaarts zich in een stukje filosofiegeschiedenis en ontmoette de Griekse cynicus Antisthenes. Die heeft ooit iets gezegd, dat volgens Stroomopwaarts behoorlijk actueel is.

Ik neem het citaat ongevraagd over. Antisthenes legde uit waarom hij een voorstander van wettelijke ordening was: Op de eerste plaats ontstaat er uit wettelijke ordening vertrouwen dat voor de mensheid in haar totaliteit van groot nut is (…). Op grond daarvan is geld een geaccepteerd middel en daarvan is er, zelfs als er maar weinig is, dan voldoende, als het maar circuleert, terwijl geld zonder vertrouwen nooit toereikend is, zelfs niet als er veel van is.

Niet gek dat de collega-blogger er enige actualiteit in ziet. Wie even doordenkt, snapt waarom het consumentenvertrouwen wordt gemeten. Dat daalde deze week dramatisch. In het licht van Prinsjesdag, is dat niet verwonderlijk. Het kabinet is van plan heel wat geld uit circulatie te nemen, door het mensen af te nemen, die het geld graag hadden willen uitgeven aan tamelijk noodzakelijke dingen. Dat levert dan weer salarissen op voor degenen die de noodzakelijk dingen produceren. En zo hebben houden al die mensen ook geld over voor, pakweg, een leuk bankstelletje. Weet u hoeveel mensen leven van hert produceren, vervoeren, verkopen en opknappen van leuke bankstelletjes?

In die circulatie dreigt de klad te komen, kon iedereen met eigen ogen lezen in de uitgelekte Prinsjesdagstukken. En ja, toen stortte het consumentenvertrouwen in. Zeker toen de penningmeester van het kabinet zei dat het misschien nog veel erger gaat worden met de economie.

Geld is slechts een hulpmiddel. Er is genoeg van, zei Antisthenes, als het maar circuleert. Dus waarom zou er bezuinigd moeten worden, omdat een paar bange speculanten de beurzen laten kelderen? Waarom geld weghalen bij consumenten, omdat een paar banken zich verrekend hebben? Welk deel van de economie is eigenlijk het belangrijkst?

Het antwoord van Rutte I: de financiële economie. Rutte heeft ook een paar leuke bankstelletjes op het oog. Bankstelletjes die niet zo heel goed op ons geld hebben gepast. Dat geld, was op een paar bonussen en gouden handdrukken na, ineens verdwenen. Toen hebben Balkenende en Bos gauw wat geld gestort. Anders waren we die bankstelletjes kwijt. Rutte vaart diezelfde koers.
In dat gedeelte van de economie circuleert het geld dus prima. Voor een deel een fictieve economie. De economie van hard werken en het loon uitgeven aan brood en spelen, de echte economie dus, zal het met minder moeten doen.

Nogmaals: geld is een hulpmiddel. Het zou de dagelijkse orde makkelijker moeten maken. Zolang dat zo is, hebben mensen wel vertrouwen. Geld kan het probleem niet zijn, ook als er weinig van is.. Als Rutte zijn klassieken kent, zou hij beter moeten weten. Helaas mikt hij op het verkeerde circulatiecircuit.
Hoewel? Met die Grieken is het niet echt goed gekomen.

Cynische stuurlui

Cynische stuurlui De beste stuurlui staan aan wal. Ze zijn niet actief in het bestuur en bovendien uitermate cynisch. Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) zet die beste stuurlui met een paar staafdiagrammetjes te kijk.

Een derde van gans het volk zou politiek actief zijn. Da's nog een aardige hoeveelheid en je vraagt je af of de wal zo'n massa wel kan dragen. Politieke activiteit moet niet worden verward met deelname aan politieke partijen. Slechts een ruime 300.000 mensen zijn lid van een partij. Dat soort activisme staat bij het CBS op de 6e plaats van de acht manieren om politiek actief te zijn.

Het allergrootste deel van het huidige politieke activisme bestaat uit ouwehoeren. Via internet, e-mail of sms. De overige methoden zijn ook vooral verbaal van aard. Op de barricaden staan of inbreken op een ministerie, daar blijken de meeste stuurlui op de wal niet zo van te houden.

Opvallend is ook dat de grootste partijen en de partijen met de grootste stemverheffers des volks, de minste actieve aanhang hebben. GroenLinks heeft een erg actieve achterban, de PVV-aanhang lijkt liever lui dan moe.

Het CBS heeft ook neerlands cynici onder de loep genomen. Cynisme is een filosofische stroming die terugvoert op de oude Grieken. Geïnspireerd door Socrates' “kennis is wijsheid” keerden de cynici zich van het materialisme af en bekeerden zich tot een armzalig leventje.

Antisthenes, die werd gezien als grote promotor van het cynisme, propageerde een levenstijl zonder protserige luxe en conventionele dogma's en politieke beperkingen. Een leven gericht op bezit, roem en geld moest verruild worden voor het zich verrijken met meer kennis.

Het CBS heeft echter niet onderzocht in welke mate het gedachtegoed van Socrates en Antisthenes vandaag nog leeft onder de bevolking.
Het CBS heeft slechts drie populistische stellingen voorgelegd aan een aantal mensen, vervolgens om hun diploma gevraagd en toen een leuk diagrammetje in elkaar gezet waaruit blijkt dat iedereen het roerend met elkaar eens is over de stelling dat politici meer beloven dan ze waarmaken. Dat vindt zowel de hbo'er als zijn buurman die alleen de lagere school heeft afgemaakt.

Dat leden van het kabinet slechts op eigen belang uit zijn en dat je het in de politiek alleen ver kan schoppen via vriendjespolitiek zijn opvattingen die vooral leven onder mensen met weinig opleiding. Hoe hoger de opleiding hoe milder men daar over denkt.

Verder deelt het CBS mee dat aanhangers van de PVV de grootste cynici zijn en GroenLinksers het minst cynisch zijn.
Nu wordt de aanhang van GroenLinks er in het algemeen van verdacht meer en hogere opleiding te hebben genoten en zou dus kennis van de Griekse klassieken moeten hebben. Ergo: de grootste cynici moeten zijn. Dat is dus, volgens het CBS, niet zo.

De voorman van de PVV is ook niet bepaald de hedendaagse Antisthenes. Anti is-ie wel en daar is alles mee gezegd. Maar dat leidt niet tot een renaissance van het cynisme. Eerder tot nihilisme of destructivisme.

Waar vind je nog een waarachtig cynicus?
Misschien moeten we die, net als de Griekse cynicus
Diogenes, met een lantaarntje zoeken.