Tagarchief: Koude Oorlog

Atoomveteranen mogen procederen

Atoomveteranen mogen procederen De Britse regering loopt de kans alsnog miljoenen aan schadevergoeding te moeten betalen aan zo'n duizend ex-militairen, die in de 50'er jaren mee moesten doen aan atoomproeven. Aanvankelijk verklaarde de Britse regering dat eventuele claims niet gehonoreerd zullen worden wegens verjaring. De veteranen zijn veel te laat met hun verzoeken. Ook zou verband tussen die atoomtesten en ziektes na zo'n lange tijd nauwelijks bewijsbaar zijn (lees meer op BBC-News).

Het Britse Hooggerechtshof heeft dat nu rechtgezet. Blijkbaar erkent de rechter de argumenten die de advocaat van de veteranen in januari tijdens een hoorzitting heeft ingebracht. De voortschrijdende wetenschap maakt het nu mogelijk beter te bewijzen dat er een verband is tussen de destijds opgelopen nucleaire straling en ziektes als kanker, vruchtbaarheidsproblemen en huidziektes.

Groot-Brittannië loopt trouwens ook achter ten opzichte van landen die ook met deze kwestie te maken hebben. De VS kent al langer een wet die compensatie mogelijk maakt voor nucleaire veteranen en in Frankrijk wordt zo'n wet waarschijnlijk later dit jaar aangenomen.

Er is tijdens de Koude Oorlog op tamelijk amateuristische wijze omgesprongen met de inzet van soldaten bij atoomproeven. Zonder enige adequate bescherming moesten duizenden militairen kijken naar ontploffende atoombommen. Neerdalend stof werd met een borstel van de uniformen geveegd. Bloedtesten wezen weliswaar op verhoogde radioactiviteit, maar omdat de militairen niet onmiddellijk op grote schaal ernstige kwaaltjes kregen, meende men dat het allemaal wel meeviel.

Een woordvoerder van de Britse regering verklaart nu dat bij het beoordelen van schadeclaims, gekeken zal worden of de het Britse ministerie van Defensie wel verantwoordelijk kan worden gehouden. Als dat bewezen kan worden, is men bereid compensatie te betalen. Kan het ministerie van Defensie stellen dat men destijds te weinig kennis had en dus niet verantwoordelijk kan worden gehouden?
Zo gaat dat tegenwoordig in strafzaken niet meer. Dankzij DNA-technieken kunnen bepaalde zaken heropend worden, omdat er sprake is van nieuwe bewijs. Iets dergelijks lijkt me nu ook het geval bij de Britse atoomveteranen. Dat wordt dus betalen.

Er ontstaat dan wel een dilemma voor de overheid. In hoeverre staat de overheid proeven toe met technieken waarvan nog onvoldoende duidelijk is of er schadelijke gevolgen voor de gezondheid uit voort kunnen vloeien? Stel dat over 50 jaar blijkt dat proeven met gentechnologie om voedselgewassen te verbeteren, vervelende ziektes hebben veroorzaakt bij de honderden werknemers die er aan hebben meegewerkt? Als die hun claims indienen zou een regering dus in dezelfde situatie terecht kunnen komen, als nu de Britse regering. Net in tijden van economische crisis, zou ook nog eens miljoenen aan compensatie betaald moeten worden? Kan een overheid zich indekken tegen zulke toekomstige tegenvallers?

Men zo kunnen wachten met verdere proefnemingen tot de wetenschap meer weet over mogelijke risico's. Dat zou de voortgang van onderzoek naar oplossingen voor het voedselvraagstuk alleen maar belemmeren.
De overheid zou zich ook kunnen verzekeren tegen deze risico's, maar dat maakt rijk's uitgaven alleen maar duurder. Ook zou men nu wetten kunnen maken waarin verjaringstermijnen toekomstige claims uitsluiten of het gebruik van proefkonijnen, ook al zijn dat soldaten, veel beter wordt geregeld dan 50 jaar gelden het geval was.

Misschien kan de overheid toekomstige betalingsproblemen voorkomen door nu betere keuzes te maken. Huidige problemen op gebied van voedsel, energie en conflicten zijn ook op te lossen door een andere verdeling van middelen en macht. Een overheid moet zich niet verschuilen achter wetenschappers die elkaar in de haren vliegen met uiteenlopende cijfers en theorieën.

Wijzelf trouwens ook niet. Kiezen we voor doorgroeien van bevolking en consumptiegemak, dan zullen we de risico's ook moeten accepteren.

Koude Oorlog

Koude oorlog

Terwijl in de polder vol nostalgie kouwe oorlogje wordt gespeeld en ze bij een zeker dagblad, in de jacht op rood gespuis, een flauwe imitatie ten beste geven van hun ooit zo fameuze columnist G.B.J. Hilterman, speelt zich op het wereldtoneel inmiddels het voorspel af van de Koude Oorlog II.

Rusland kon de machtwellustige klauwen niet van Georgië afhouden. Bush waarschuwt Moskou en de EU dreigen met sancties. China, dat tijdens de Olympische Spelen al liet blijken zich weinig aan te trekken van kritische noten uit het “vrije westen”, schiet zijn voormalige rode broeder te hulp en Rusland doet er een schepje bovenop. Als reactie op de mogelijke plaatsing van een rakettenschild in Polen, testen de Russen gauw een intercontinentale raket.

Geheel in de traditie van Koude Oorlog I beschuldigt Poetin de VS van het orchestreren van de oorlog in Georgië.

Ondertussen worden sommige Polen bang en vrezen de Russische reactie op de innige Amerikaans-Poolse samenwerking. In de polder vrezen sommigen ook de nodige kou, want Rusland zou best eens de gaskraan naar Europa dicht kunnen draaien.

Je begrijpt niet dat Barack Obama onder deze omstandigheden zo enthousiast het presidentschap nastreeft. Hij zit sowieso al met een oorlog opgescheept en nu krijgt-ie er op zijn minst een diplomatieke oorlog bij.

Dit keer zijn de grote ideologische verschillen tussen de VS en Rusland niet de aanleiding tot de oplopende ruzie. Er is nauwelijks sprake van ideologie. Wel van een pragmatisch beleid, die de aandacht moet afleiden van binnenlandse onvrede.

Zowel in de VS als in Rusland mort het volk. Kritiek op de gezondheidszorg, op het onderwijs en op de stijgende armoede. Een oude recept is dan een oorlogje waar heel de natie vol trots en in grote eendracht zich achter 's lands sterke man schaart, die de buitenlandse agressoren te lijf wil. Zoiets.

De VS kreeg een verschrikkelijk kadootje in de schoot geworpen: de aanslag op de WTC-torens. De ideoloog achter die ramp kregen ze niet te pakken, dus namen ze de eerste de beste die het dichtst in die buurt zat te grazen.

Zo'n kadootje heeft Poetin nog niet gehad. Maar, de aloude Russische propaganda nog in het achterhoofd, weet hij de boel wel te provoceren. En dat lukt aardig.

De EU steekt een vermanende vinger op. Daar moet je mee oppassen, want als Amerika besluit de Koude Oorlog wat op te warmen, wordt de EU natuurlijk uitgenodigd dat vermanende vingertje ook in de brandaard te steken.

Is dat gedoe van de amerikaanse havik en de Russische beer te stuiten? Ik vrees van niet. De burgers in die landen zullen zelf voor andere leiders moeten kiezen. Dat kan in een EU-landje als Nederland hooguit ondersteund worden door hier de mediamieke koude oorlog af te wijzen en eveneens voor leiders te kiezen die zowel het beleid van de VS als Rusland onvoorwaardelijk afkeuren.

Sancties, maatregelen? Zeker, er zijn nog kansen. Sluit alle voormalige Oostbloklanden in de europese armen. Steun die landen, zodat er geen behoefte is terug te keren in de schoot van de beer. En als het nodig is stapt gans Europa natuurlijk uit de Navo.

Van de huidige politieke leiders in dit voorspel valt niet veel goeds te verwachten. Zij wensen niets van de geschiedenis te leren, slechts er in te volharden. In al mijn naïviteit hoop ik dan dat alle “gewone mensen” hier en in de VS en Rusland hun lesje wel hebben geleerd en hun stem goed gebruiken.