Tagarchief: referendum

Democratie dient oudheidkundige attractie te blijven.

EkklesiaGriekenland staat bekend als de moeder der democratie. In de Griekse oudheid ontstond een vorm van volksheerschappij waarbij rechts de vingers zou aflikken, als die vandaag zou worden ingevoerd,. Iedereen, behalve slaven, vreemdelingen en vrouwen, mocht stemmen over belangrijke publieke zaken. De term volksheerschappij was dus schromelijk overdreven.

De oude Grieken deden hun best wat te maken van hun democratie. Zo voerden ze de Ekklesia in. Een volksvergadering waar alle vrije burgers, rijk en minder rijk, zich mochten uitspreken over publieke kwesties en voorstellen voor wetten mochten indienen. De Ekklesia was wel aan regels gebonden, die de ondergang van de directe democratie inluidden. Het volk bepaalde niet wat er op de agenda stond, maar een raad van 500 volksvertegenwoordigers stelde de onderwerpen vast. Die raad bestond overigens uit vrijwilligers, die maximaal twee jaar zitting hadden in de raad. De voorzitter van de Ekklesia werd door loting bepaald. Allemaal nog redelijk democratisch, in de letterlijke zin van het woord. Maar hier werd wel de kiem gelegd voor het ontstaan van politieke kasten en daarmee de scheiding tussen wetgevers en stemvee.

Die vorm van democratie is ons bekend en hoe tevreden we er ook over zijn, het leidt regelmatig tot gemor onder het volk. De Mauro-kwestie en de Occupybeweging zijn daar actuele voorbeelden van. Een goede wetgever kijkt dat niet zomaar aan, maar luistert goed en komt tot compromissen waar een meerderheid van het volk mee kan leven. Zodoende kan de indirecte democratie, de regenteske variant van volksheerschappij, een lang leven beschoren zijn, zonder bestorming van regerings- en parlementsgebouwen te hoeven vrezen.

De eurocrisis is zeker een kwestie van groot publiek belang. En laat nou de Griekse premier George Papandreou, ineens op het idee komen het Griekse volk een stem te geven in de beslissing de Europese steun te accepteren of niet. De reacties op deze poging tot directe democratie zijn van tirannieke aard. De beurskoersen kelderden meteen. Aandeelhouders en hedgefondshouders chanteren de democratie met een nieuwe crisis. Collega’s van Papandreou schieten uit hun slof. Zij hebben immers al moeite genoeg hun eigen democratieën in het gareel te houden, omdat niet elke burger blij is met het Europese noodfonds en de hulp aan Griekenland. Ze hebben het net een eensluidend akkoord voor elkaar gekregen. Een Grieks referendum gooit roet in het eten.

Dat de politieke leiders onderling in discussie gaan om Papandreou te overtuigen dat een referendum hier en nu misschien niet het beste middel is, hoort tot de processen van de democratie zoals we die nu zijn gewend. Maar dat aandeelhouders buiten het stemhokje om hun invloed laten gelden, is ronduit bizar en antidemocratisch. De beurzen zijn dictatoriale jojos geworden.
Eigenlijk komen de reacties van de aandeelhouders en diverse Europese leiders hier op neer: beste Papandreou, haal het niet in je hoofd een Ekklesia te organiseren. Democratie is leuk, maar alleen als oudheidkundige attractie. De democratie is een ruïne en dat moet vooral zo blijven.

Antwerpen weigert Lange Wapper

Antwerpen weigert Lange Wapper Nederlanders die Antwerpen een lastige onderbreking vinden van hun vakantietripje naar Frankrijk, zullen misschien hopen dat de Vlaamse regering de wil van het Antwerpse volk naast zich neerlegt.

Vandaag werd er een referendum gehouden over de Oosterweelverbinding. Met onder andere een gigantische brug en een tunnel, zou de doorstroom rond Antwerpen op snelheid gebracht kunnen worden.
De Antwerpenaars lijken de huidige situatie wel best te vinden. Bijna 60 procent wil liever geen 2,2 miljard euro uitgegeven aan een bouwput waar ze natuurlijk zelf het meeste last van zouden hebben.

Het is gewaagd, zo’n referendum. Want wat nu? Eerst mag het gemeentebestuur zich buigen over het advies van het volk. Maar de uiteindelijke beslissing ligt bij het Vlaamse kabinet, dat overigens aardig verdeeld is over de kwestie. Zoals bekend, kost verdeling in België behoorlijk wat tijd. De Antwerpenaren zullen dus geduld moeten hebben, voor men te horen krijgt wat hun stem heeft betekend.

Hoe zou de uitslag zijn geweest als ook Nederlanders mee hadden mogen stemmen? Zou aardig zijn geweest, want veel Nederlanders gebruiken de route langs Antwerpen toch zeer intensief. Bovendien, als de Vlamingen gaan vertellen wat wij met onze waterwegen moeten doen, mogen wij toch zeker ook wat zeggen over hun infrastructuur?

Wat mij betreft gun ik de Antwerpenaars dat hun referendum nu serieus wordt genomen. Ik zal eerlijk zijn: ik heb geen enkel belang bij deze kwestie. Die keren dat ik langs Antwerpen sukkelde, vind ik het wel best zo. Verder doet mijn hoogtevrees het net iets te goed op grote bruggen en tunnels heb ik een hekel aan.
Maar daar denkt u misschien anders over?

Boer kiest tandarts

KiespijnMet de democratie is het soms lachen als de bekende boer wiens gebit in niet al te beste staat is. Zo is een net doorgebroken kies alweer getrokken voordat die de kans kreeg tot volle wasdom te komen.
Het kabinet kiest ervoor
geen ambities meer te besteden aan het burgemeestersreferendum. Eén van de argumenten is: als slechts 1 op de 34 tot 35 inwoners van een stad de moeite nemen hun opperhoofd te kiezen, dan zijn ze een beetje meer democratie ook niet waard.
Critici menen dat het aan de verkiezingen zelf lag. Kiezen uit twee kandidaten van eenzelfde poltieke partij vond men geen keuze. Dat die twee kandidaten uit een voorselectie kwamen vonden sommigen ook al weinig democratisch.

Toch kan dat laatste niet echt de reden voor armzalig democratisch gedrag zijn. Neem Idols. Een vakjury maakt een selectie en ook al was niet iedereen blij met de uitkomst, enthousiast sloeg men vervolgens aan het stemmen.
Het volk maakt wellicht beter gebruik van haar rechten als het om andere zaken gaat.
Zo kwamen 1 op de 7 inwoners van
Pesse hun stem uitbrengen op plannetjes die in eigen kring waren gesmeed ten behoeve van een aangenamere leefbaarheid van het dorp. En de winnaars waren: een piano, een aangepaste keuken en een skatebaan.
In Pesse smeed men geen complotten, men
smeed democratie.

Wat zegt u? Idols? Een piano? U vindt de democratie al genoeg ontspoord om ook nog eens achter de muziek aan te gaan?
Dan heb ik wel wat serieuzere voorbeeldjes. In
Otterlo koos een stampvolle zaal De Waldhoorn voor starterswoningen. Het afgeladen zaaltje, goed voor 1 op de 8 inwoners, hadden geen stemcomputer nodig om zich duidelijk te maken. Gewoon punten plakken op de tentoongestelde plannen. Lekker ouderwets, maar je hebt dan wel een democratie die werkt.
Zo pakken ze het deze dagen ook in
Kerkdriel aan. Een opiniepeiling gaf aan dat 1 op de 17 inwoners ook kozen voor meer starterswoningen in hun gemeente. De verwachtingen zijn dus hoog gespannen als er werkelijk mag worden gestemd.

Nu gaan ze daar met stemkastjes aan de slag. Da's democratie dancing on ice. Digitaal stemmen kan tot de nodige onrust leiden. Daar is de democratie niet bij gebaat. Je weet tenslotte nooit wat er achter de schermen gebeurt. Zo bleken rekenmeesters ook vaardig in het manipuleren van een opiniepeiling. De keuze tussen ouderwets rekenen (staartdelingen, rekentafels, enz.) en toegepaste rekenkunde (hoeveel appels krijg je als je peren vergelijkt?) leidde tot een onwaarschijnlijke uitslag en het vermoeden van manipulatie was zo groot dat men de resultaten de prullenbak in kieperde.

Maar in Pesse en Otterlo leeft de democratie dus als nergens anders. Zo lang het maar om leefbaarheid van de eigen omgeving gaat, de verkiezingen in gezellig café's plaatsvinden en het stemmen gewoon ouderwets punten geven is.
Waarom dat referendum dus wordt afgeblazen, is me een raadsel. Ontbreekt het kabinet en het parlement werkelijk aan creativiteit om een referendum de allure van een dorpsverkiezing te geven?
Ik begrijp ook niet waarom Rouvoet niet dreigt met ontslag. Het kind met het badwater weggooien mag als een aanslag op zijn portefeuille worden gezien.
Maar ja, hij heeft het te druk met echte kindertjes maken. De democratie mag gewoon het kind van de rekening blijven.