Tagarchief: ziekteverzuim

Crisisherstel.

ZiekHet is een bekend verschijnsel dat het verzuim lager is, als het economisch tegen zit“, zo citeert de NOS een bedrijfsarts bij ArboNed.

Zie je wel, een crisis hoeft niet slecht te zijn. Volgens de bedrijfsarts zijn in de tweede helft van 2011 mensen pessimistischer geworden over de economie. En wat doen mensen dan? Hoppa, de schouders er onder, om de economie weer vlot te trekken?

Nee, zegt de arts, mensen nemen geen risico's hun baan te verliezen. Hoezo dat? Heeft minister Kamp al zijn zin en worden zieke mensen ontslagen? Zover is het nog niet. Als mensen dat al denken, dan is het natuurlijk een flauwekul redenering.

De NOS blijkt de bedrijfsarts niet volledig te hebben geciteerd. Op de website van 365.nl (voorheen ArboNed) zegt de arts net iets meer: “In economisch zwaar weer houden mensen de hand op de knip en nemen ze geen financiële risico’s. Verzuim is in bedrijven waar het salaris bij ziekte niet tot 100% wordt aangevuld een financieel risico“.

Dat is natuurlijk ook een zieke reden. Erg dom ook, maar als dat een werkelijke reden is waarom zieke mensen blijven doorlopen, dan is er in hun portemonnee iets niet in orde. Het zal de schuld van die mensen zelf wel zijn, net zoals ziek steeds vaker als een eigen verantwoordelijkheid wordt gezien.

ArboNed constateert dat het ziekteverzuim in 2011 iets hoger was dan in 2010. In Zorg en Welzijn, Cultuur en Recreatie en Horeca nam het verzuim tengevolge van psychische problemen het meest toe. Op het totale verzuim Het psychisch verzuim neemt wel toe en wordt in veel gevallen veroorzaakt door een combinatie van  privé- en werkfactoren.

Maar is het niet geweldig dat mensen niet ziek thuis blijven omdat de crisis rondwaart? Nu nog de lammen aan de lopende band en de blinden achter de beeldschermen. De economie is ziek, maar zo komen we er met zijn allen wel weer bovenop.

Tijdelijk ziek, snel beter.

ZiektewetHet kabinet zet echt alle zeilen bij om mensen aan een baan te helpen. Zo weten we al dat de geraniumverzorging de laatste maanden sterk vooruit is gegaan, omdat er meer mensen achter deze fraaie raamdecoraties zijn gezet.

Maar we zijn er nog lang niet. Het kabinet heeft een kijkje genomen in ’s lands ziekenboeg en was geschokt door het aantal wegkwijnende patiënten. Er liggen zo’n 100 duizend mensen in de ziekenboeg en een derde daarvan zijn zieke uitzendkrachten, bedlegerige werklozen en misselijke werknemers met een tijdelijk contract.

Het kabinet is koortsachtig op zoek gegaan naar middelen om deze mensen beter te maken en jawel, het medicijn is gevonden. Op voorstel van minister Kamp, is de ministerraad akkoord gegaan met een aanscherping van de Ziektewet om deze mensen sneller aan het werk te krijgen.

Het kabinet meent dat werknemers met tijdelijke contracten gemiddeld langer ziek zijn dan mensen die in vaste dienst werken en ze ook vaker in de WIA (wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) terecht komen. Het ligt voor de hand te denken dat dit ligt aan een hiaat in de Ziektewet, dus is het logisch dat die wet aangepast moet worden.

Bent u wel eens ziek geworden van een hiaat in een wet? Vast wel. Heeft u toen ook uw inkomen op het spel gezet door in de lappenmand te duiken, met het voornemen daar de rest van uw leven in te blijven? Ik betwijfel het.

Een oordeel over zieke, tijdelijke werknemers is snel geveld. Ook ik baal er van als een uitzendkracht voor een week wordt ingehuurd en die zich na anderhalve dag ziek meldt. Zonde van het inwerken. Maar ik wordt ook niet vrolijk van de uitzendkracht, die eigenlijk thuis hoort uit te zieken, maar doorwerkt omdat hij denkt de eerste dagen geen recht op een ziekteuitkering te hebben.
Komt dat laatste voor? Jazeker, uit het onderzoek “Aard en oorzaken ziekteverzuim uitzendbranche” (pdf), bleek dat ruim 25 procent van de uitzendkrachten denkt geen recht op een uitkering te hebben bij ziektemelding.

Het onderzoek stamt uit 2003 en is uitgevoerd door Ecorys en NEI, in opdracht van BBC Uitzendbranche. Voor zover ik kan overzien is dat het laatste onderzoek op dit gebied en baseert het kabinet zich dus op die gegevens.

Een andere bevinding uit dat rapport: het ziekteverzuim in de uitzendbranche de afgelopen jaren is niet gestegen. Zou er de afgelopen jaren iets veranderd zijn, waardoor Henk Kamp zich genoodzaakt ziet de Ziektewet te verscherpen? Dat zou dan hooguit de toename aan flexwerk kunnen zijn.  Een middel waar vaker naar wordt gegrepen in deze onzekere economische tijden.

Wat zeker is veranderd: de uitbetaling van ziektegelden wordt meer door de uitzendbranche zelf ter hand genomen. Het UWV krijgt minder te doen. Dit jaar hebben 175 uitzendorganisaties de uitvoering van de ziektewet ondergebracht bij een private uitvoerder. De private firma is daarmee verantwoordelijk voor 50 duizend uitzendkrachten en meent veel efficiënter met het ziekteverzuim om te gaan. Actieve en goede begeleiding zorgt ervoor we mensen na gemiddeld 6 dagen weer aan het werk hebben, terwijl dat bij de UWV gemiddeld 42 dagen is, stelt de directeur van Acture.

Toch denk het kabinet met de maatregel bijna 300 miljoen euro aan ziekteuitkeringen te besparen. Met andere woorden: op 75 duizend zieke uitzendkrachten, tijdelijke contractanten en werklozen leveren evenveel op als 115 bestuurders die een vertrekbonus van 2.600.000 euro krijgen. Maar dat is natuurlijk een zieke vergelijking.

Nou breekt mijn klomp

Nou breekt mijn klomp Even een idiote vergelijking. Toen de industriële revolutie goed op stoom lag, ging menig boerenknecht in de fabriek werken. Nog wel op klompen. Handig schoeisel. Ging er wat fout in de machine waarachter men werkte, gooide je een klomp in het raderwerk en de boel stond stil. Een methode die ook werd toegepast als de onvrede over loon en werkklimaat de kop op stak.

Nu de dienstverlenende revolutie een voldongen feit is, mensen in modieuze stappers naar het werk gaan, in trendy pakken en met schone handen en redelijk salaris weer huiswaarts keren, saboteert de werknemer nog steeds het arbeidsproces!

Dat beweren diverse deskundige bedrijfsopleiders, de instituten die het aanstormend managementtalent klaarstomen voor de beroepspraktijk.
In 2006 deden medewerkers van de Universiteit in Cardiff (U.K.) onderzoek naar frontoffice medewerkers. En wat bleek? Die verzieken de boel vaak opzettelijk. Service-sabotage, zoals dat werd genoemd, was wel gerelateerd aan allerlei prestatiemaatregelen, die managers hanteerden.

Dat soort beleid wordt wel eens toegepast om werknemers te motiveren. Extra beloningen voor het halen van de “targets”, personeelsuitjes als beloning voor een prestatie van een afdeling. Dat soort dingen. Vaak is dat niet genoeg en moet er meer worden gedaan om de betrokkenheid van de werknemers te vergroten. Want aan die betrokkenheid mankeert heel wat, menen sommigen. In 2007 zei Alex Klein, docent aan de
Nyenrode Business Universiteit, dat een kwart van de werknemers aan passieve sabotage doet. Uit gebrek aan betrokkenheid. Meer wij-gevoel is de oplossing.

Vorig jaar lieten alweer twee bedrijfskundige opleiders hun licht over hedendaagse sabotage schijnen.
Onderzoekers van de Businessscchool IMD in Lausanne, zagen ernstig verstoorde relaties tussen werkgevers en werknemers in Amerikaanse bedrijven. Ze betoogden dat niet altijd incompetente of dictatoriale leidinggevenden de oorzaak van bedrijfsellende zijn. Nee, zelfs “goede bazen” kunnen gesaboteerd worden door hun ondergeschikten.
Actieve sabotage is het uitproberen van de chef. Passieve sabotage bestaat uit lamlendigheid en dus staat de werknemer niet meer open voor een gezond gesprek met zijn baas.

Terug naar Groot-Brittannië. Onderzoekers van de
Warwick Business School stellen dat 75 tot 96 procent van de servicemedewerkers aan sabotage doen. Ze betrapten vier typen saboteurs.
Idioten die uit een behoefte aan gierend adrenaline rotgeintjes uithalen met klanten. Zombies die te lui zijn om ook maar iets voor klant en bedrijf uit te spoken. Chagrijnige mispunten, die hun onvrede botvieren op de clientèle en hebberige egoïsten, die op het grote geld uit zijn en daar alles er voor over hebben, ook al pakt het beroerd uit voor het bedrijf of de klandizie.

U zult er vast een paar van herkennen. De lamlendige lokettist, de hondsbrutale callcenter medewerker, de schijtlollige servicedesk beambte. Maar dat het er zoveel zijn en ook nog eens het werk terroriseren met hun sabotageacties? Daar breekt mijn klomp.
Ik ben het eens met de stelling dat niet alles op managers alleen kan worden afgeschoven. Natuurlijk, een manager die een of andere vervelende rotklus verkoopt als een “uitdaging”, waar jij alleen maar moe van wordt en hij of zij een bonus rijker, kan rekenen op opstandig personeel.

Maar ook managers staan aan de lopende band. Uitvoerders van een continue stroom van veranderend overheidsbeleid, min of meer gedwongen fusies, immer wijzigende financieringsstromen. Ze worden daarbij belaagd door een heel leger van adviserende, coachende, trainende bureautjes die wel even zullen helpen met implementeren van die stroom en de menselijke bronnen aan nieuwe competenties en vaardigheden helpen.

Ik was het maar heel zelden eens met wijlen Pim Fortuyn, die in 2002 een vergelijk trok tussen de industriële revolutie en de hedendaagse collectieve sector.
Hij stelde: “Er is heel veel sabotage in de gezondheidszorg, in het onderwijs en bij de politie. (…) Het kleinbedrijf komt niet verder dan drie procent ziekteverzuim. Het grootbedrijf zit rond de 7 procent. En dan kom je in de collectieve sector en daar is het 10, 15 procent. Dat is sabotage, dat kan niet anders”.

Had Fortuyn gelijk? Hebben de genoemde onderzoekers nu een vorm van collectieve sabotage ontdekt tegen de schaalvergroting in de dienstverlening? Tegen de vloedgolf aan protocollen, administratieve verplichtingen en tegen oplopende werkdruk?
Zou kunnen. In mijn eigen werkervaring geldt zeker een toenemende werkdruk, terwijl er aan de cao flink wordt gerommeld en continu een bezuinigingsdruk zorgt voor een te lage personele bezetting en beknibbelen op gezonde werklocaties of goede voorzieningen voor de “klanten”.

Toch is er geen sprake van sabotage. Het ziekteverzuim is al een paar jaar lager dan het ooit was en we doen gewoon zo goed mogelijk ons werk. Maar dat kan natuurlijk heel anders liggen in andere dienstverlenende beroepen. Bent u een saboteur?